จังหวัดชัยภูมิ แล้งนี้ไม่ขาดน้ำ ด้วยพลังงานจากโซล่าเซล

ปฏิบัติการโซล่าเซลล์ชุมชนพึ่งตนเอง
แสงอาทิตย์ถือเป็นวัตถุดิบที่สำคัญในการสร้างพลังงาน ผ่านแผงโซล่าเซลล์ เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าให้เราได้ใช้กัน หลายคนให้ความสนใจและหันมาใช้โซล่าเซลกันมากยิ่งขึ้นในปัจจุบัน ด้วยสถานการณ์สภาพแวดล้อม ภาวะโลกร้อน การใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล มีราคาแพงส่งผลกระทบต่อค่าใช้จ่ายของประชาชนในปัจจุบัน ทำให้พลังงานหมุนเวียนทดแทนพลังงานที่ใช้แล้วหมดไปได้รับความสนใจ เพราะนอกจากจะช่วยลดปัญหามลภาวะจากการใช้น้ำมัน ลดการใช้ไฟฟ้าจากสายส่ง การใช้พลังงานทดแทนยังช่วยลดค่าใช้จ่ายในระยะยาว โดยเฉพาะในชนบท บางพื้นที่ไฟฟ้าสายส่งเข้าไม่ถึง หรือใช้พลังงานประเภทน้ำมันในการสูบน้ำเพื่อการเกษตรที่มีความสิ้นเปลืองค่าใช้จ่าย ประชาชนในจังหวัดชัยภูมิมีความตื่นตัวในเรื่องของพลังงานทดแทนที่ส่งเสริมในพื้นที่ ต้องการความรู้และการสนับสนุนระบบโซล่าเซลล์มาใช้ลดต้นทุนด้านการสูบน้ำเพื่อการเกษตร การกักเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง ยกตัวอย่างการทดลองกับการปลูกมัน เปรียบเทียบจะเห็นว่าผลผลิตมันที่พึ่งพาน้ำฝนจากธรรมชาตินั้นมีผลผลิตเฉลี่ย 4 ตันต่อไร่ แต่เมื่อมีระบบสูบน้ำด้วยแสงอาทิตย์เข้ามาทำให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นจากเดิมเกือบเท่าตัว
คุณชยพล ขวัญสู่ นักวิชาการพลังงาน สำนักงานพลังงานจังหวัดชัยภูมิ ผู้ผลักดันให้เกิดศูนย์การเรียนรู้และหลักสูตรการอบรมโซล่าเซลพึ่งตนเองกล่าวว่า การสนับสนุนการเรียนรู้พื้นฐานปฏิบัติการโซล่าเซลพึ่งตนเองควบคู่ไปกับการสนับสนุนเทคโนโลยี ในอนาคตหากเกิดวิกฤตราคาพลังงาน หรือเกิดความขาดแคลนพลังงานสิ้นเปลืองในประเทศ หากประชาชนมีความรู้ด้านพลังงานทดแทนพึ่งตนเอง คาดว่าจะเกิดพลังงานชุมชนต้นแบบ สามารถผลิตพลังงานใช้เอง โดยชุมชนเป็นเจ้าของ เป็นผู้ร่วมหุ้น ร่วมลงทุนเอง
ผลงานที่ผ่านมาจากการมีส่วนร่วมของประชาชนและสำนักงานพลังงานจังหวัดชัยภูมิ ได้มีการส่งเสริมโครงการระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อสูบน้ำขึ้นผาหัวนาค ณ แหล่งท่องเที่ยวมอหินขาว บ้านวังคำแคน ม.9 ต.ท่าหินโงม อ.เมือง จ.ชัยภูมิ ดำเนินการโดย จังหวัดชัยภูมิ ร่วมกับสำนักงานพลังงานจังหวัดชัยภูมิ ปีงบประมาณ 2558 สูบสองสเต็ปจากบ่อขึ้นถังพัก จากถังพักขึ้นถังเก็บหอสูง เฮดรวม 200 เมตร ระยะทางกว่า 1000 เมตร
อีกจุดหนึ่งที่ส่งเสริมในปีนี้คือ ส่งเสริมอาชีพปลูกหม่อนเลี้ยงไหมด้วยระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์
ที่ห้วยบงโมเดล ต.ห้วยบง อ.เมือง จ.ชัยภูมิ โดย อบต.ห้วยบง ให้ความสำคัญการสูบน้ำในชนบทเพื่ออุปโภค บริโภค และเพื่อการเกษตร ถือได้ว่าเป็นสิ่งสำคัญและจำเป็นมากสำหรับประเทศไทย ทั้งนี้เพื่อตอบสนองความต้องการพื้นฐานทางด้านอาหาร น้ำดื่ม และเกษตรกรรม ปัจจุบันเกษตรกรใช้เครื่องสูบน้ำดีเซลเป็นส่วนใหญ่ มีบางท้องที่ใช้เครื่องสูบน้ำด้วยไฟฟ้า อย่างไรก็ตามในพื้นที่ที่มีไฟฟ้าใช้ การสูบน้ำด้วยไฟฟ้าก็ยังมีข้อจำกัด เฉพาะบริเวณที่มีสายส่งถึงส่วนบริเวณที่ไม่มีสายส่งถึง ที่เป็นบริเวณการเกษตรห่างไฟฟ้าหลายกิโลเมตรและมีความต้องการน้ำ จะไม่สามารถสูบน้ำด้วยไฟฟ้าได้ ในปัจจุบันเทคโนโลยีการสูบน้ำด้วยพลังงานทดแทนดังกล่าวได้รับการพัฒนา จนอยู่ในระดับที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้โดยมีความคุ้มทุนทางเศรษฐกิจในบางสถานที่และบางโอกาส
โดยโครงการนี้เดินระบบสูบน้ำแสงอาทิตย์ ใช้กับปั๊มซับเมิส 2 แรง ซึ่งในระบบนี้ เครื่องสูบน้ำจะทำงานในเวลากลางวันด้วยไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ทำงานตั้งแต่เวลา 07.00-17.00 น. ไม่มีแบ็ตเตอรี่ ต่อท่อระบบน้ำหยดลงแปลงหม่อน 55 แปลง เป็นการใช้ประโยชน์พื้นที่สาธารณะเพื่อสร้างอาชีพเสริม เพิ่มรายได้ให้กับสมาชิกที่ได้รับประโยชน์กว่า 60 คน ใช้พื้นที่ 1 ไร่ ใช้เวลา 45 วัน เลี้ยงไหมจะได้เงิน 7,500 บาท ต่อรุ่น สามารถทำการเกษตรปลูกพื้นหมุนเวียนได้ตลอดทั้งปี แล้งนี้ที่ห้วยบงไม่ขาดน้ำ อาชีพเสริมเพิ่มรายได้ ไม่มีค่าใช้จ่ายด้านพลังงานรายวัน จึงทำให้ลดค่าดำเนินการและซ่อมบำรุงไปได้ อีกทั้งยังไม่ก่อให้เกิดมลพิษแก่สิ่งแวดล้อม และไม่มีเสียงดังรบกวนจากเครื่องยนต์ดีเซล
การทำงานของระบบ
ระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ สามารถสูบน้ำทั้งจากแหล่งน้ำผิวดินและแหล่งน้ำใต้ดินที่เป็นบ่อบาดาล โดยแผงเซลล์แสงอาทิตย์จะทำหน้าที่เปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้าเพื่อไปขับเคลื่อนมอเตอร์ของเครื่องสูบน้ำให้สูบน้ำในเวลากลางวัน น้ำที่สูบได้จะถูกจัดเก็บไว้ในถังเก็บน้ำซึ่งติดตั้งอยู่บนหอสูง น้ำจากหอสูงจะมีแรงดันเพียงพอที่จะไหลไปสู่บ้านผู้ใช้น้ำในบริเวณใกล้เคียง
ประโยชน์ที่ได้รับจากโครงการระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์

  1. สามารถใช้งานได้กับแหล่งน้ำทุกประเภท บ่อน้ำผิวดิน บ่อบาดาล แม่น้ำ
  2. สามารถติดตั้งได้ในพื้นที่ห่างไกลจากชุมชนที่ระบบจำหน่ายไม่สามารถเข้าถึง
  3. สามารถออกแบบให้เหมาะสมกับการใช้งานระบบต่างๆ เช่น ระบบประปาหมู่บ้าน ระบบสูบน้ำเพื่อการเกษตร

ส่วนประกอบของระบบ

  1. แผงเซลล์แสงอาทิตย์ ขนาด 150 วัตต์ จำนวน 12 แผง
  2. เครื่องสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์พร้อมระบบควบคุม จำนวน 1 เครื่อง
  3. อุปกรณ์ติดตั้ง จำนวน 1 ชุด

ลักษณะการใช้งาน ระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ สำหรับกลุ่มปลูกหม่อนเลี่ยงไหม สามารถสูบน้ำได้วันละประมาณ 5,000 ลิตร ต่อวัน ขึนถังสูง 10 เมตร
จุดเด่นของระบบ

  1. ไม่ต้องมีการจ่ายค่าไฟฟ้ารายเดือน
  2. เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและช่วยลดสภาวะโลกร้อน
  3. สามารถเคลื่อนย้ายหรือขยายระบบได้ขึ้นกับลักษณะการใช้งานระบบ

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือสนใจศึกษาดูงานศูนย์การเรียนรู้โซล่าเซลพึ่งตนเอง สำนักงานพลังงานจังหวัดชัยภูมิ มีการเผยแพร่ความรู้ให้กับประชาชนในเรื่องผลิตไฟฟ้าจากโซล่าเซลล์ ระบบกระแสสลับ (AC) และ กระแสตรง “กระท่อมน้อย DC” เพื่อให้แสงสว่าง ใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าในชีวิตประจำวัน และระบบสูบน้ำเพื่อการเกษตร ในพื้นที่ไฟฟ้าสายส่งเข้าไม่ถึง
ติดต่อ สำนักงานพลังงานจังหวัดชัยภูมิ ศาลาประชาคมจังหวัดชัยภูมิ ชั้น 2ถนนบรรณาการ อำเภอเมืองจังหวัดชัยภูมิ 36000
โทร 08-1174-7892,0-4481-2388,0-4481-2388
Email : chaiyaphum@energy.mail.go.th, enrgy_chai@hotmail.com