วิสาหกิจชุมชนลดใช้พลังงาน กับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากของประเทศ

***วิสาหกิจลดใช้พลังงานเป็นกิจกรรมภายใต้โครงการเพิ่มสมรรถนะด้านการบริหารและจัดการพลังงานครบวงจรในชุมชนระดับตำบลและวิสาหกิจชุมชน ดำเนินการโดย สำนักส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน สำนักงานปลัดกระทรวงพลังงาน สร้างต้นแบบ
ความร่วมมือ ระหว่างสำนักงานพลังงานจังหวัด องค์การบริหารส่วนตำบล และอาสาสมัครพลังงานชุมชน (อส.
พน.) ให้ประชาชนในพื้นที่ มีแผนการจัดการและพัฒนาพลังงานทดแทนจากฐานทรัพยากร หรือเศษวัสดุเหลือใช้
ที่มีอยู่ในชุมชน ผลิตพลังงานบนฐานภูมิปัญญาชาวบ้าน การสร้างความมั่นคงจากหลากหลายของแหล่งพลังงาน
สามารถนำความรู้สากลมาปรับใช้ร่วมกับภูมิปัญญาท้องถิ่น ความสามารถยกระดับคุณภาพชีวิต สร้างแรงงาน
ท้องถิ่น สร้างเทคโนโลยีท้องถิ่นแทนการนำเข้าเทคโนโลยีจากภายนอก ใช้พลังงานสะอาดลดการปล่อยก๊าซเรือน
กระจกลดโลกร้อน ผ่านโครงการส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากด้วยการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนลดใช้พลังงาน โดยจะ
เน้นสำรวจกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขนาดย่อมและขนาดจิ๋วของชุมชน (SMCE -Small and Micro Community
Enterprise) เพื่อลด “ต้นทุนพลังงาน” ในกระบวนการผลิตของชุมชน ที่มีการใช้พลังงานสิ้นเปลือง เริ่ีมต้นครั้งแรกเมื่อปี 2557 วิสาหกิจชุมชนนำร่อง 36 กลุ่ม และขยายผลปีละ 76 กลุ่ม (2558-2561) รวมทั้งสิ้นกว่า 340 กลุ่มทั่วประเทศ จากนั้นในปี 2560 มีการพัฒนาตราสัญลักษณ์ “วิสาหกิจลดใช้พลังงาน” ซึ่งจะถูกนำไปใช้งานบนบรรจุภัณฑ์หรือผลิตภัณฑ์ที่เข้าร่วมโครงการกับกระทรวงพลังงาน ที่มีการพัฒนาหรือเปลี่ยนแปลงกระบวนการผลิตหรือการแปรรูป เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมในการลดการใช้พลังงานในกลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์ของชุมชน โดยตราสัญลักษณ์ต้องสามารถสื่อความหมายตามหัวข้อ “สัญลักษณ์ผลิตภัณฑ์ชุมชน ลดใช้พลังงาน” มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ สวยงาม จดจำง่าย สามารถนำไปใช้ได้จริง และสอดคล้องกับ LOGO กระทรวงพลังงาน” โดยคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์ที่จะได้รับตราสัญลักษณ์ฯ จะต้องสามารถลดการใช้พลังงานหรือประหยัดเงินค่าพลังงาน จากเดิมลงได้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 25 หรือสามารถลดระยะเวลาการแปรรูป จากเดิมลงได้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 25 หรือใช้พลังงานหมุนเวียนแทนพลังงานฟอสซิล จากการผลิตสินค้าชุมชน เช่น ไฟ้ฟ้า ฟืน ถ่าน LPG ในกระบวนการทอด นึ่ง อบแห้ง คั่ว ต้ม กลั่น แล้วทำการแก้ไขโดยใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม
มีประสิทธิภาพในการประหยัดพลังงาน ผลกระประหยัดเกิดจากการปรับเปลี่ยนเทคโนโลยีพลังงานทดแทนที่เหมาะสมกับชุมชน เช่น โรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ เตาเศรษฐกิจประยุกต์ เตานึ่งประสิทธิภาพสูง เตาหุงต้มประสิทธิภาพสูง หัวแกีสประสิทธิภาพสูง เป็นต้น
กว่า 5 ปี (2557-2561) ของการขับเคลื่อนวิสาหกิจลดใช้พลังงานเป็นการบริการของกระทรวงพลังงาน เพื่อแก้ไขปัญหากลุ่มอาชีพขนาดเล็กแต่มีความสำคัญต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากของประเทศ การเปลี่ยนแปลงไม่เพียงเกิดผลดีในเชิงเศรษฐศาสตร์เท่านั้น ยังส่งผลดีเชื่อมโยงในเรื่องของสิ่งแวดล้อม สุขภาพของผู้ผลิตและผู้บริโภค ยกระดับมาตรฐานการผลิตสินค้าที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วม สร้างงานสร้างอาชีพในชุมชน เกิดเศรษฐกิจพอเพียง พลังงานพียงพอ ชีวิตพอดี ตามแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนที่ใส่ใจและให้คุณค่าในทุกมิติของสังคม
ปัจจุบันมีการดำเนินงานส่งเสริมไปแล้วกว่า 340 กลุ่ม ทำให้เกิดการลดการใช้พลังงานมากกว่า 5 ล้านบาท/ปี เฉลี่ยผลประหยัดในสัดส่วนร้อยละ 50% ต่อกลุ่ม คิดเห็นมูลค่า 20,000-30,000 บาทต่อกลุ่มต่อปี
 
ตัวอย่างวิสาหกิจชุมชนลดใช้พลังงานประจำปี 2559 : https://drive.google.com/file/d/1T6GPKcs_sNQf2DpzL69ym7NeNJiGP4Up/view?usp=sharing
ตัวอย่างวิสาหกิจชุมชนลดใช้พลังงานประจำปี 2560 : https://drive.google.com/file/d/1T6GPKcs_sNQf2DpzL69ym7NeNJiGP4Up/view?usp=sharing
ตัวอย่างวิสาหกิจลดใช้พลังงานประจำปี 2561