สมดุลระหว่างการขยายผล การให้โอกาส ความเป็นเจ้าของร่วม และความยั่งยืน กรณีโครงการสนับสนุนโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ในชุมชน

สมดุลระหว่างการขยายผล การให้โอกาส ความเป็นเจ้าของร่วม และความยั่งยืน กรณีโครงการสนับสนุนโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ในชุมชน

หากวิเคราะห์โครงการสนับสนุนโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ในปัจจุบันโดยกระทรวงพลังงาน จะแตกต่างกันที่การสมทบ เช่น
1.) โครงการของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนฯ(พพ.)จะเป็นแบบ รัฐ (30%) เอกชน/ชุมชน (70%) โรงอบขนาดใหญ่ 6×8 , 8 x 12.4 , 8 x 20.8 เมตร หรือใหญ่พิเศษ เช่น บางกระทุ่มโมเดล จ.พิษณุโลก


2.) โครงการ block grant พลังงานชุมชนเพื่อชุมชนจัดการตนเองฯ โครงการวิสาหกิจลดใช้พลังงาน โดยสำนักงานปลัดกระทรวงพลังงาน ผ่านพลังงานจังหวัด รัฐ (70%) เอกชน/ชุมชน (30%) นอกจากขนาดใหญ่ จะมีขนาดเล็ก เช่น 3×4,2×2 เมตร เพิ่มมาด้วย


3.)โครงการภายใต้งบประมาณตามแผนปฏิบัติราชการจังหวัด/กลุ่มจังหวัดหรือหน่วยงาน อื่นๆ แบบให้เปล่า 100%
**/ประเด็นที่ควรคำนึงถึงก็คือ สัดส่วนการสมทบต่างกัน ซึ่งเกี่ยวข้องกับความยั่งยืนของกลุ่ม เช่น 1.) ถ้าขายดีอยู่แล้วกลุ่มใหญ่การสมทบ 70% กลุ่มสามารถทำได้รัฐไม่ต้องกังวลเรื่องการตลาดความเป็นเจ้าของ ความยั่งยืนค่อนข้างสูง ความเสี่ยงน้อยแต่การขยายผลจะน้อยเพราะหากลุ่มที่มีคุณสมบัติครบเข้าร่วมยาก หากเป็นกลุ่มตั้งใหม่ความสามารถในการลงเงินสมทบจะมีข้อจำกัดถือเป็นการให้โอกาสในการสร้างกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหน้าใหม่ แต่ก็มีความเสี่ยงเรื่องประสบการณ์ด้านการตลาด ความยั่งยืนมั่นคงของธุรกิจระยะยาว


จะเห็นว่ากลุ่มวิสาหกิจหรือผู้ประกอบการที่จ่ายเงินสมทบในสัดส่วนที่มากระดับ 70% ส่วนใหญ่แล้วจะมีประสบการณ์ด้านการทำธุรกิจ การตลาดมาก่อน เทคโนโลยีที่สนับสนุนจะช่วยเพิ่มกำลังการผลิต เพิ่มคุณภาพสินค้า ลดค่าใช้จ่ายพลังงานที่ต้องซื้อหาจากภายนอก เป็นกลุ่มที่ค่อนข้างมั่นคงมีอัตราการคืนทุนที่รวดเร็ว ส่วนแบบที่รัฐสมทบ 70% หรือให้เปล่าทั้งหมด *รัฐอาจต้องประคองช่วยเรื่องการตลาดความเป็นเจ้าของร่วมความยั่งยืน แต่ก็ให้โอกาสกลุ่มเล็กได้เติบโต ข้อดีคือขยายผลได้มากแต่มีความเสี่ยงด้านการตลาดและ *รัฐดูแลไม่ทั่วถึง ***ในความเป็นจริงกระทรวงพลังงาน มองว่าเราให้โอกาสกับกลุ่ม ชุมชน ที่ยังอยู่ในช่วงพัฒนาซึ่งตรงนี้ก็พยายามจะหาจุดสมดุลอยู่ว่า จุดไหนที่เหมาะสม ระหว่างการขยายผล ให้โอกาสกลุ่มใหม่ และความยั่งยืน
สรุปเงื่อนไขการสมทบแต่ละโครงการ***
1.) งบจังหวัด 100% กลุ่มจัดเตรียมปรับถมพื้นที่ไว้รอ
2.) งบสนง.พลังงานจังหวัด รัฐ70: กลุ่ม 30 กลุ่มสมทบรายการวัสดุอุปกรณคิดเป็นมูลค่า 30%
3.) งบ กรม พพ. รัฐ 30: กลุ่ม70 กลุ่มสร้างให้แล้วเสร็จจ่ายเงินผู้รับจ้าง100% รัฐจ่ายคืนให้ 30%
การส่งเสริมสนับสนุนจากภาครัฐในเรื่องงบประมาณต่างๆมีแนวโน้มอยากให้ประชาชน กลุ่มเกษตรกร กลุ่มวิสาหกิจชุมชนต่างๆ อปท.มีส่วนร่วมเพื่อให้เกิดความห่วงแหน การใช้งานอย่างคุ้มค่าเกิดความยั่งยืนของโครงการฯ ส่วนจะสมทบมากน้อยเพียงไรอยู่กับแหล่งงบประมาณ เช่น งบจังหวัดก็จะให้สมาชิกกลุ่มจัดเตรียมพื้นที่สถานที่ถมดินไว้รอ ส่วนแหล่งงบอื่นๆก็จะเป็นในเรื่องสมทบรายการวัสดุอุปกรณ์เช่น ทำชั้น ตะแกรงรองตาก ป้ายโครงการฯ รวมให้ได้มูลค่า 30%