การพัฒนากลไกการตลาดที่มากกว่าการแจกฟรีเพื่อการเข้าถึงไฟฟ้าจากโซล่าโฮมบ้านเกาะบูโหลนดอน

การพัฒนากลไกการตลาดที่มากกว่าการแจกฟรีเพื่อการเข้าถึงไฟฟ้าจากโซล่าโฮมบ้านเกาะบูโหลนดอน

โดยนายพิรัฐ อินพานิช สสช.สป.พน.

หลังจากเริ่มต้นโครงการในปี 2563 กลุ่มพลังงานทดแทนและการออมเพื่อความยั่งยืนบ้านเกาะบูโหลนดอน ใช้แนวทางการขยายผลแบบบ้านต่อบ้าน (door-to-door) รวมทั้งการมีตัวอย่างการสาธิตในหมู่บ้าน ร้านค้าชุมชน และการแบ่งปันข้อมูลในการประชุมในหมู่บ้าน โดยเฉพาะในหมู่แม่บ้านบนเกาะที่ใช้งานจริง ที่มีการดำเนินกิจกรรมเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง สร้างแรงจูงใจให้กับสมาชิกที่สามารถเลือกจ่ายได้ตามขนาดของระบบเล็ก กลาง ใหญ่ โดยเริ่มต้นที่เดือนละ 120 บาท การสร้างความเชื่อมั่นให้กับลูกค้า ด้วยการดูแลซ่อมบำรุง เปลี่ยนอะไหล่ เพิ่มระบบได้ ตลอดระยะเวลา 4 ปี เกิดความไว้วางใจของสมาชิก (ลูกค้า) ที่มีต่อกลุ่ม สมาชิกพร้อมให้การสนับสนุนผลิตภัณฑ์และช่วยขยายผลสมาชิกใหม่ โดยระยะเวลา 1 ปีที่ผ่านมีอัตราการเติบโตของธุรกิจอยู่ที่ 15% ปัจจุบันมีผู้ใช้ SHS แบบเติมเงิน (Pay-As-You-Go) 42 ระบบครอบคลุม 31 ครัวเรือน
ถึงแม้โครงการจะได้รับการสนับสนุนแบบให้เปล่า ซึ่งสามารถแจกจ่ายระบบฟรีให้กับชุมชนได้ แต่จากการทำงานวางแผนร่วมกันระหว่างภาคีเครือข่ายร่วมพัฒนาและชุมชนซึ่งมองเห็นตรงกันว่าการแจกฟรีไม่ใช่คำตอบของการพัฒนาหากไม่มีการบริหารจัดการที่ดี สุดท้ายของที่ได้จะชำรุดเสื่อมสภาพเพราะไม่มีการจัดเก็บเงินเป็นค่าใช้จ่ายเพื่อการบำรุงรักษา ขาดความรู้ในการใช้งานที่ถูกต้อง และกลับไปรอของฟรีให้เปล่าอีกครั้งเหมือนอดีตที่ผ่านมา

โครงการเริ่มต้นด้วยการฝึกอบรมให้ความรู้กับคณะกรรมการและสมาชิกในชุมชน ร่วมกับการใช้กลไกการตลาดในการขยายผลจากอุปกรณ์ที่มีคุณภาพ การรับประกันที่ดี การซ่อมบำรุงที่รวดเร็ว การส่งเสริมการขายแบบบ้านต่อบ้าน ด้วยค่าใช้จ่ายที่ไม่แพงจนเกินไป ทำให้สมาชิกเกิดความต้องการที่จะเป็นเจ้าของระบบ และยินดีที่จะจ่ายเงินโดยไม่มีการค้างชำระ 100% ตลอดระยะเวลาที่ผ่าน ทำให้กลุ่มเกิดการเติบโตด้วยธุรกิจหมุนเวียนภายในชุมชน สามารถนำผลกำไรมาจัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชนครบวงจรเพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกันมีคุณภาพชีวิตที่ดี พอเพียง มั่นคงและยั่งยืน

กรณี: ร้านขายของชำพลังงานแสงอาทิตย์บ้านคุณหทัยชนก วุฒิสิทธ์ สมาชิกผู้ใช้ระบบและมีตำแหน่งเป็นเหรัญญิกกลุ่มมีหน้าที่เก็บเงินและออกรหัสเติมเงินให้กับสมาชิกที่ใช้ Solar Home System สร้างรายได้ให้กับครอบครัวได้ ดำเนินกิจการร้านของชำ คุณหนัยชนก ร้านเปิดตั้งแต่ 7.00 น. ถึง 22.30 น. ทุกวัน นอกจากขายของชำแล้ว เขายังมีการจัดเตรียมอุปกรณ์ชงชา ขายขนม น้ำ อาหารตามสั่ง
คุณหนัยชนก ได้ติดตั้งระบบ Solar Home ขนาด 800 Wp สำหรับร้านค้า สามารถใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น หลอดไฟ 6 หลอด ทีวี 1 เครื่อง พัดลม 1 เครื่อง และตู้แช่แข็ง ขนาด 10 คิว เธอเป็นเจ้าของระบบซึ่งต้องมีค่ามัดจำแรกเข้า 3 เดือน จ่ายเงินแบบผ่อนชำระ 1300 บาท ระยะเวลา 48 เดือน ระบบบ้านพลังงานแสงอาทิตย์นี้นอกจากให้แสงสว่างแก่ร้านค้าแล้วก็มีกำลังพอที่จะให้แสงสว่างถึงในส่วนของบ้านพักห้องนอนห้องทานอาหารและไฟหน้าบ้านเพื่อความปลอดภัย


นอกจากนี้ ยอดขายในร้านขายของชำของคุณหทัยชนกก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน ส่วนค่าน้ำมันปั่นไฟ และค่าน้ำแข็งก็ลดลง จากเดิมต้องเสียค่าน้ำมันปั่นไฟ 5 ชม.ต่อวัน จะมีค่าใช้จ่าย 300-700 บาทต่อเดือน/ครัวเรือน ตอนนี้สามารถใช้ไฟฟ้าได้ขั้นต่ำ 18-24 ชม. ประหยัดค่าน้ำแข็งร้านค้า 1,800-3,600 บาท/เดือน แสงสว่างยังช่วยดึงดูดลูกค้าเพราะทำให้เห็นสินค้าได้ชัดเจนในขณะเดียวกันก็ได้รับความเพลิดเพลินจากการจากการดูโทรทัศน์ ชมข่าวสาร ละครซีรีย์ ภาพยนตร์ ฯลฯบางครั้งลูกค้าในหมู่บ้านก็มาดูด้วย หทัยชนกรู้สึกพอใจมีความสุขเมื่อสังเกตเห็นการขยายผลการติดตั้งไปยังครัวเรือนและร้านอื่นๆในชุมชน
หทัยชนก ยังติดตั้งระบบ Solar Home 50-Wp สำหรับครอบครัวลูกสาวและบ้านพักของตนเองอีกหนึ่งหลัง เด็กสามารถเรียนหนังสือทำการบ้านไปได้ถึง 22.00 น. และสมาชิกคนอื่นในครอบครัวสามารถใช้พลังงานจากแสงอาทิตย์สร้างความสะดวกสบายให้กับชีวิตแบบพอเพียง
น่าสนใจมากที่ได้ยินว่า คุณหทัยชนกสามารถขยายร้านค้าด้วยกำไรที่เขาได้รับจากร้านขายไฟพลังงานแสงอาทิตย์ ด้วยรอยยิ้มที่มีความสุข

 

ประเมิน SHS กับการทดแทนน้ำมันดีเซล ระบบตู้แช่แข็งชุดใหญ่ ใช้แผงขนาด 800W ใน 1 วันผลิตได้ 3.2 kWh ที่ 4 ชั่วโมง average peak หากคิด consumption ที่ 80% คือระบบนั้น ๆ จะต้องการพลังงาน 2.56 kWh หรือ 934 kWh ต่อปี
@@ เมื่อเทียบจำนวนน้ำมันดีเซลที่ต้องใช้เพื่อให้ได้ไฟฟ้าปริมาณไฟฟ้าที่แบตชุดใหญ่ ทดแทน 461.6 ลิตรต่อปี (1,168 kWh ต่อปี : Electricity generation potential) เทียบเท่า 1,245.7 kgCO2 ต่อปี
ที่มา : http://ppp.energy.go.th/ผลลัพธ์จากโครงการพัฒนา/ 

ผลลัพธ์จากโครงการพัฒนากิจการไฟฟ้าพลังงานทดแทนบ้านเกาะบูโหลนดอนทางด้าน เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม

Diesel Emission Calculations : https://docs.google.com/spreadsheets/d/1KLgJhEc67xMOUfBmDk5S354BMIm4TuBP/edit?usp=sharing&ouid=110890113902218825954&rtpof=true&sd=true
ประเมิน SHS กับการทดแทนน้ำมันดีเซล ระบบชุดกลาง https://www.facebook.com/103526008150889/posts/351030893400398/?sfnsn=mo
ประเมิน SHS กับการทดแทนน้ำมันดีเซล ระบบชุดใหญ่ https://www.facebook.com/103526008150889/posts/351037750066379/?sfnsn=mo
ประเมิน SHS กับการทดแทนน้ำมันดีเซล ระบบตู้แช่แข็งชุดใหญ่ https://www.facebook.com/103526008150889/posts/354387956398025/?sfnsn=mo
ประเมิน SHS กับการทดแทนน้ำมันดีเซล ระบบสถานีชาร์จ Power bank https://www.facebook.com/103526008150889/posts/354449883058499/?sfnsn=mo